28 C
Hanoi
Thứ Hai, Tháng Chín 25, 2023
Trang chủLife StyleQuan Điểm SốngNgười hay chỉ trích người khác thực ra là điều mà họ...

Người hay chỉ trích người khác thực ra là điều mà họ chán ghét ở chính mình

Ngày:

Đọc nhiều trong tuần

Shivan là ai? Tiểu sử và cuộc đời của Shivan

Đầu xuân, mùng 1 tết âm lịch năm 2021....

Bản ngã là gì?

Bản ngã là sự dính mắc. Khi tôi yêu...

Ả Maya đơn thân – Tình đêm muộn bên bờ hồ

Dòng nhật ký đề ngày 31, tháng 5 năm...

Cách đáp trả những câu hỏi vô duyên

So sánh lương thưởng, ngày nào cưới vợ, hay...
spot_img

ĐIỀU MÀ AI ĐÓ CHỈ TRÍCH VỀ NGƯỜI KHÁC THỰC RA LẠI CHÍNH LÀ ĐIỀU HỌ CHÁN GHÉT Ở CHÍNH MÌNH – CƠ CHẾ PHÒNG VỆ “PHÓNG CHIẾU” (PROJECTION) TRONG TÂM LÝ HỌC.

Tâm lý phòng vệ cảm xúc bằng cách phóng chiếu ý nghĩ của bản thân lên người khác: hành vi chỉ trích lỗi lầm của người khác, thậm chí còn luôn muốn “giúp” người khác chỉ ra điều gì sai và nên làm gì để khắc phục.

Họ đánh giá và soi mói những điều tiêu cực của người khác một cách đầy phẫn nộ. Họ nhìn người đó như một tấm gương phản chiếu chính nội tâm bên trong mình, họ đang chỉ trích những thứ luôn tồn tại bên trong họ, những thứ mà họ chán ghét ở bản thân.

Bên trong mỗi người đều được che chắn bởi những lớp tường thành mà họ tự dưng lên một cách vô thức hoặc có ý thức; nó chứa đựng những câu chuyện trong quá trình họ bắt đầu có suy nghĩ và cách nhìn nhận cuộc sống trong quá trình trưởng thành. Trong tâm lý học, nó gọi là cơ chế phòng vệ, mà chính người có những cơ chế này cũng không hề biết rằng những điều họ làm trong cuộc sống chính là đang giúp họ đối phó với những cảm xúc tiêu cực.Và mỗi một người đều có những cơ chế phòng vệ tâm lý khác nhau (Coping mechanism). Nếu những người tốt cư xử tốt, đó là vì họ đã chọn những cơ chế phòng vệ tích cực hơn (Vaillant, 1971) hoặc đã tìm ra những phương pháp phòng vệ cảm xúc tốt hơn sau khi trải qua tổn thương từ những tổn thương trong quá khứ và những vết thương cũ. Vẫn có những người luôn làm điều xấu, làm tổn thương người khác, vô tình xúc phạm người khác nhưng lại cho rằng mình đúng.

TẠI SAO NGƯỜI TA LẠI LUÔN CÓ XU HƯỚNG CHỈ TRÍCH VÀ CHÊ TRÁCH NGƯỜI KHÁC?

shivan giau co

Theo công trình tâm lý của nhà tâm lý học Vaillant về cơ chế tự quay trở lại, trong GE (2011), phóng chiếu hay phóng chiếu liên quan đến một tập hợp những suy nghĩ và thái độ mà một người phóng chiếu từ chính mình lên người khác. Có nhiều cách để dự đoán (giả định rằng người khác cũng nghĩ như bạn, giả định rằng người khác có thể làm những điều giống như bạn,..). Nhưng trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào sự phóng chiếu tiêu cực, một trong những cách chúng ta thường chú ý quá nhiều đến những đặc điểm xấu hoặc tiêu cực ở người khác để tránh thừa nhận điều gì đó mà chúng ta không thích hoặc điều gì đó về bản thân. Bạn chấp nhận nó trong tiềm thức.

Những ví dụ khác về sự phóng chiếu sang người khác có thể kể đến như:

doi thoai

– Một chàng trai đã có vợ nhưng bên trong cảm thấy thầm khen ngợi hoặc thậm chí là hơi “crush” đồng nghiệp ở chỗ làm, tuy nhiên, anh ta không thể tin và chấp nhận rằng mình đang có tình cảm với người khác ngoài vợ mình. Thế nên, khi vợ anh ta nói về một đồng nghiệp nam nào đó của cô ấy, anh ta sẽ dễ dàng trở nên ghen tị và dễ dàng buộc tội người vợ rằng đang thích anh đồng nghiệp kia.

Một nghiên cứu tâm lý từ Neal và Lemay từ Đại Học Maryland về vấn đề ghen tị và nghi ngờ trong tình yêu. Nghiên cứu được thực hiện trên khoảng 100 nam thanh nữ tú yêu nhau và tìm ra rằng: những người trả lời câu hỏi rằng: “bản thân họ có cảm tình hoặc đánh giá cao người khác giới khác” càng nhiều sẽ tỉ lệ thuận với số điểm mà họ nghi ngờ rằng người yêu họ cũng sẽ yêu thích và có cảm tình với người khác. Nói cách khác, những người có suy nghĩ “mờ ám” sẽ thường nghĩ rằng người yêu họ cũng có ý nghĩ mờ ám như mình, còn những người không nghĩ đến ai khác thường tin rằng đối phương cũng tương tự =]] (Note: đây chỉ là kết quả nghiên cứu dựa trên số lượng 100 người nên không thể đánh giá toàn bộ hàng tỉ người còn lại, mọi người đừng nghĩ rằng nghiên cứu này áp dụng lên tất cả mọi người nhé!)

Ngoài ra, trong tâm lý học còn có một điều gọi là “motivated cognition” – nhận thức có động cơ và có chọn lựa – là khi ta cố tình cho ra những kết luận về 1 vấn đề nào đó khiến ta cảm thấy tốt và thoải mái hơn (Madan, 2017). Trong trường hợp này, khi một người thấy có lỗi vì lỡ có cảm tình với người khác, hoặc thích nhìn ngắm một đối tượng khác giới nào khác – việc nghĩ rằng người yêu/bạn đời của mình cũng sẽ làm điều tương tự giúp họ cảm thấy bớt cảm giác có lỗi hơn.

– Một người đàn ông cảm thấy bản thân mình “không đủ nam tính” – hay cảm thấy không tự tin về tính nam của bản thân ( ví dụ như thấy mình không có các đặc điểm mà “xã hội hay bảo” là của “đàn ông” như không cứng rắn, không mạnh mẽ, không tự tin, không sáng suốt,…) thì sẽ rất có xu hướng nói đểu và nói móc những người đàn ông khác rằng “đồ đàn bà” hay “đàn ông mà lại…”

– Một người mẹ luôn khiển trách con gái mình rằng : “sao con lại hay chen vào khi mẹ nói chuyện?” Hoặc “sao con dám ngắt lời mẹ?” Lại thường có xu hướng ngắt lời hoặc chen ngang khi con gái mình đang nói chuyện.

– Khi sếp nghi ngờ rằng liệu bạn có nói dối về thời gian bạn làm việc ở văn phòng hay số thời gian làm việc quá thời gian hay không? Trong khi chính ông ấy là người thường rời văn phòng sớm và chậm trễ deadlines.

– Khi bạn không thích một ai đó, bạn nghĩ rằng họ cũng không ưa gì bạn.

TẠI SAO NGƯỜI TA LẠI PHÓNG CHIẾU TÂM LÝ CỦA BẢN THÂN NHƯ VẬY?

cuoc doi ganh dua

Những người sử dụng cơ chế phòng vệ tâm lý này đem suy nghĩ tiêu cực và vấn đề của bản thân đẩy lên người khác để chối bỏ trách nhiệm với những điều tồn tại bên trong mình. Một khi đem những cảm giác khó chịu đó gắn lên người khác, họ như chối bỏ được một phần gánh nặng của bản thân, từ đó như được thở phào nhẹ nhỏm. Ví dụ như khi bên trong người đó rõ ràng đang cảm thấy mình nhút nhát, không dám làm một điều gì đó. Thay vì thay đổi bản thân hoặc nhận ra nét khuyết đó, họ sẽ nói những người khác rằng chính người đó mới là kẻ hèn nhát không dũng cảm.

Luôn có những tảng băng chìm ẩn sau sự chỉ trích của một người, ví dụ như: một ai đó có lẽ thích điều khiển người khác phải làm theo mình để đạt được cảm giác bản thân có khả năng làm gì đó, từ đó cảm nhận được giá trị bản thân; họ cảm thấy thiếu an toàn; không tự tin bên trong, họ thấy sợ hãi sự ưu tú của người khác;họ muốn tìm kiếm sự chú ý từ người bị chỉ trích nhưng họ biết họ không có khả năng đó – nên họ thấy chán ghét; họ cảm thấy hành vi của người khác làm họ tổn thương hoặc đe doạ cảm giác yên bình của họ.

Mỗi chúng ta đều có một mức độ cảm xúc nào đó từ quá khứ của mình, một câu chuyện mà chúng ta hiểu, một câu chuyện được chôn vùi an toàn trong vô thức của chúng ta. Việc sàng lọc này có thể được thực hiện trong mọi tình huống và mọi mối quan hệ trong cuộc sống để bảo vệ lòng tự trọng của cá nhân. Họ lo sợ hoặc ghét bỏ những gì mình sẽ có nhưng luôn phủ nhận những đặc điểm, nét tính cách, bản sắc mà họ nhìn thấy ở người khác. Ví dụ, nếu bạn quá chú ý đến một điều gì đó, bạn sẽ luôn thấy nó xuất hiện trong tâm trí mình.

Cơ chế phòng vệ được phóng chiếu từ bản thân lên người khác lần đầu tiên được đề xuất bởi nhà phân tâm học Sigmund Freud. Mọi người đối phó với những cảm giác không mong muốn và những mối quan hệ khó chịu và không thể chấp nhận được, nghĩ rằng họ là của người khác để bảo vệ những mối quan hệ này. Chúng ta luôn nghĩ rằng cha mẹ sẽ tức giận với chúng ta và tức giận với chúng ta. Bởi vì chúng ta đối xử với cha mẹ mình một cách thù địch và khó chịu!

Mỗi chúng ta đều có một mức độ cảm xúc nào đó từ quá khứ của mình, một câu chuyện mà chúng ta hiểu, một câu chuyện được chôn vùi an toàn trong vô thức của chúng ta.

Chẳng hạn, khi một người luôn nhìn cuộc sống với những gam màu tươi sáng, bỗng đâu đâu cũng thấy ánh sáng tích cực và ý nghĩa của cuộc sống. Tuy nhiên, nếu một người luôn cho mình là vô giá trị, xấu xí, xấu xa và thấp hèn, thì anh ta sẽ đánh giá người khác một cách quá đen tối. Khi bạn không chấp nhận những gì tồn tại bên trong mình, chẳng hạn như sự ích kỷ. Bản chất của họ là ích kỷ và không muốn thừa nhận hay sửa sai rằng họ không quan tâm đến cảm giác của người khác và không muốn thừa nhận rằng họ chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân. Điều này khiến họ nhìn thấy và phát hiện ra một hành vi “ích kỷ” nào đó xuất phát từ người khác, và họ lên tiếng chỉ trích sự ích kỷ đó, họ chỉ trích như họ hiểu rất rõ những hành vi đó (thực ra là họ hiểu rõ).

Một nguyên nhân giải thích cho việc này chính là: những sai lầm, những hành vi sai trái của người khác khiến họ nhớ lại lỗi lầm của chính mình. Họ không thể tha thứ cho người khác những điều mà họ thậm chí không thể tha thứ cho chính mình. Nói cách khác, họ mang sự căm phẫn, chỉ trích lên người khác bởi vì nó khiến họ tạm thời quên mất sự chán ghét dành cho chính mình.

Tuy nhiên, ở những mức độ tương đối đơn giản và khi người nói không mang ý đồ gì (hoặc không hề biết ý đồ của mình), đôi khi lời nhận xét của một ai đó lên người khác thực ra vì họ không biết hoặc không thể tin rằng mình cũng sở hữu đặc tính đó [ nên không thể tính là đang bảo vệ “cái tôi” nếu chính họ cũng không biết tâm lý nào thúc đẩy họ chán ghét đặc tính đó ở người khác. Hoặc, trong một số trường hợp, một số người có thể phản ánh mặt tích cực của người khác, và đôi khi những nhận xét đó chỉ mang tính chất xây dựng.

ẢNH HƯỞNG CỦA SỰ PHÓNG CHIẾU TÂM LÝ

thu dam
Don Jon’s Addiction-2142.cr2

Cũng giống như nhiều “tấm áo giáp” khác – cơ chế phòng vệ cũng được sử dụng như một “vũ kh.í bảo vệ” cho cảm xúc và sự bình thản trong tâm hồn của mỗi cá nhân. Việc chối bỏ những sự thật khó chịu và không thoải mái về bản thân, người ta sẽ dễ dàng đương đầu với căng thẳng, lo âu cũng như duy trì được lòng tự trọng và bao bọc được giá trị của bản thân.

Tuy nhiên, sự phóng chiếu này đôi khi lại gây ảnh hưởng lên các mối quan hệ nếu một cá nhân liên tục sử dụng việc chỉ trích, chế nhạo, ghen tị lên người khác. Hoặc như, các hành vi victim-blaming – tâm lý chỉ trích nạn nhân hay body-shaming – chê bai cơ thể người khác cũng khiến một người như đang tìm cách chối bỏ điều họ chán ghét lên những người xa lạ, như một cách không phải chịu trách nhiệm với bản thân mình. Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy rằng những người thường xuyên sử dụng cơ chế phòng vệ tâm lý này thường có liên kết với các rối loạn nhân cách như rối loạn tính cách đường ranh giới, rối loạn tính cách ái kỷ, rối loạn tính cách kịch tính hay thái nhân cách (Cramer, 1999).

LÀM SAO ĐỂ NHẬN RA VÀ NGỪNG SỬ DỤNG CƠ CHẾ PHÒNG VỆ TÂM LÝ PHÓNG CHIẾU?

kinh doanh nho

1. Đầu tiên, cần phải tự kiểm tra và tự kiểm tra. tìm linh hồn của bạn Hãy thành thật với chính mình và xem điều gì khiến bạn trở nên yếu đuối, điều gì khiến bạn trở nên hạ thấp, bất an, bất an. Bạn không muốn điều gì ở người khác và bạn không muốn có những phẩm chất nào ở bản thân?

2. Xem xét hành động của bạn từ quan điểm khách quan. “Hãy nhìn bản thân với sự tách biệt và tò mò, và đừng phán xét” – hãy quan sát tâm hồn với sự tò mò và khao khát khám phá, nhưng đừng phán xét. Đảm bảo rằng bạn không sử dụng bất kỳ thứ gì khiến những người xung quanh lo lắng. Bạn có chỉ trích, xúc phạm hoặc ám chỉ bạn bè, gia đình hoặc đối tác lãng mạn của mình không? Đừng phán xét bản thân trong khi học cơ chế phòng thủ và mở khóa chúng. Hãy trung thực và đừng che giấu điều mà bạn sợ rằng mình sẽ bị phát hiện.

Shivan Do
Shivan Dohttps://shivando.com
Mải mê chinh chiến & yêu đương...

Đăng ký member

- Không bao giờ bỏ lỡ bài viết mới nào trong tương lai

- Đặc quyền xem toàn bộ nội dung độc quyền chỉ member mới được hưởng

- Những bài viết, bình luận từ bạn tự động được phê duyệt

Có thể bạn quan tâm

spot_img

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn!
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây