Sự thật về “nghiện ngập” mà chúng ta đều lầm tưởng

Ngày đăng:

Bản chất

Khi nhắc đến “addiction”, chúng ta thường nhắc đến những người nghiện ma tuý như heroin hay cocaine, hay nhẹ hơn là nghiên rượu, nghiện cần sa, liên quan hơn nữa là nghiện game, nghiện bài bạc. Xã hội nghĩ gì về những người “nghiện” ? Từ nhỏ chúng ta đã được dạy rằng ma tuý như heroin là chất kích thích mà khi tiêm vào cơ thể con người liên tục trong vòng vài chục 20 ngày thì chúng ta sẽ không thể dừng lại. Cũng như những tấm áp phích ngoài kia với dòng chữ to “Không được thử dù chỉ một lần.”

Vậy, các bạn có biết khi một người bị té xe gãy xương, xe cấp cứu chở vào bệnh viện và được bác sĩ tiêm diamorphine vào cơ thể. Bạn biết diamorphine là gì không? Là heroin.

Nhưng diamorphine từ bệnh viện tất nhiên sẽ nguyên chất hơn nhiều loại ma tuý mà bạn mua được từ những tay bán ma túy vì nó sẽ bị trộn lẫn đi để có giá trị thương mại. Hãy tưởng tượng xem nếu bạn phải liên tục dùng thuốc giảm đau diamorphine vì một chứng bệnh vật lý nào đó, bạn cũng đã từng có tiền sử dùng “heroin” rồi đó.

Vậy vấn đề ở đây là gì? Tại sao có những người nghiện chất kích thích lại không thể dừng lại được Trong khi những người khác cũng dùng một loại chất đó nhưng họ lại không bị ảnh hưởng gì?

Trong một thí nghiệm lên chuột của giáo sư Tâm lý học Bruce Alexander từ Vancouver: ông bỏ một con chuột vào một cái lồng sau đó bỏ thêm 2 ly nước, một ly nước lọc và một ly nước là cocaine hoặc heroine. Sau đó con chuột uống trúng lọ nước có ma tuý và lăn ra chết.

Tại sao con chuột lại uống nước và chết???

Vì nó chẳng biết làm cái đ** gì trong cái lồng trống trơn ấy ngoài việc uống nước cả.

Sau đó giáo sư thiết kế một thí nghiệm khác gọi là “công viên chuột”, ông bỏ thêm nhiều đồ chơi màu sắc, thêm nhiều con chuột khác, bỏ thêm cả đồ ăn. Con chuột bây giờ thì lại khác, nó hầu như không hề đụng đến hai lọ nước dù là nước lọc hay lọ có ma tuý.
Vì sao? Vì cái thí nghiệm thứ 2 con chuột có thứ để chú ý, có thứ để chơi, có bạn để giao lưu những vấn đề sinh lý cơ bản thì chúng nó cần đụng tới 2 cốc nước kia làm gì nữa.

Ở một số liệu khác trên con người, thực ra là từ chiến tranh Việt Nam. Rất nhiều lính Mỹ đến Việt Nam chiến tranh đã dùng heroin, nhưng sau khi chiến tranh kết thúc và trở về nước, 95% trong họ ngừng sử dụng ma tuý. Những người này thậm chí đã từng dùng liều lượng rất cao khi họ bị tách ra khỏi cuộc sống xã hội, nhưng khi họ trở về và kết nối lại với xã hội và gia đình thì họ lại không dùng đến nữa.

Vậy, sẽ thế nào nếu “nghiện” là một hành vi lối sống mà người ta dùng để thích nghi với hoàn cảnh sống và môi trường sống của cá nhân họ?

Con người chúng ta sinh ra với một trong những ước muốn cơ bản là được kết nối, được thấu hiểu, được chấp nhận. Vậy thì khi một người mất đi sự kết nối, bị xã hội ruồng bỏ, bị cảm xúc dày vò, họ sẽ tìm kiếm một sự kết nối khác để làm giảm đi nỗi đau tinh thần. Đó có thể là cocaine, đó có thể là cần sa, đó có thể là bất cứ những thứ có thể làm người đó cảm nhận được sự tồn tại của bản thân. Đó là cái cơ bản nhất mà con người muốn, là sự kết nối.

Nguyên nhân

Lấy ví dụ bây giờ là bạn, bạn cũng có thể lấy hết tất cả số tiền có được của bản thân để đổ vào rượu bia, ma tuý, bài bạc,… ngày này qua ngày khác. Nhưng tại sao bạn lại không làm? Vì bạn nghĩ đến những thứ bạn sẽ mất đi nếu bạn làm vậy. Bạn sẽ mất đi gia đình, mất đi bạn bè, mất đi kiến thưc, mất đi công việc, mất đi một cuộc sống vui vẻ và được kết nối với xã hội. Bạn sẽ không đánh đổi điều đó để lao vào một “tệ nạn xã hội nào đó”.

Bạn tồn tại, bạn sống tốt đẹp là vì những thứ mà bạn đang có. Bạn sống vì nó.

Tại sao người ta lại nghiện? Vì họ không nhìn thấy ánh sáng. Có những người sinh ra đã phải rơi vào những gia đình, xóm làng nghiện ngập. Con người chúng ta vốn dĩ tồn tại và phát triển nhờ vào một bộ não biết “học tập từ xã hội xung quanh”. Có những người ngay cả quyền quyết định ý thức của mình họ cũng không thể, vì họ không tìm thấy một hình mẫu lành mạnh nào xung quanh cái xã hội thu nhỏ đầy những bùn lầy của họ.

Có những người gặp phải chấn động tâm lý trong cuộc sống, vào lúc họ cần kết nối nhất, họ chỉ nhìn thấy sự cô độc của bóng đêm và sự nhạt nhẽo của con người. Họ tìm đến những thứ khiến họ xoá tan những cảm giác trống rỗng, chán nản và mờ nhạt của bạn thân – đó là chất kích thích. Vì đối với họ lúc đó họ đã chẳng còn gì để mất ngoài bản thân mình.

Những người nghiện sau khi đã có “tiền án tiền sự” như đi tù vì nghiện ma tuý, sau khi ra tù họ bị xã hội xa lánh hắt hủi, nhìn nhận bằng ánh mắt sợ hãi. Không một doanh nghiệp nào muốn nhận người nghiện vào làm việc, họ trở nên vô công rồi nghề, không có bạn bè lành mạnh nào khác ngoài những người bạn cùng hoàn cảnh của họ, những người “đồng nghiện”.

Cách giải quyết

Có một giai đoạn ở Bồ Đào Nha có tỉ lệ người nghiện heroin rất cao, chiếm 1% dân số. Sau đó chính phủ làm theo cách mà Mỹ và Anh đã làm đó là trừng phạt và cách ly những người nghiện ra khỏi xã hội, điều này càng khiến tỉ lệ nghiện ngập tăng cao hơn. Và cuối cùng chính phủ đi đến một quyết định: tập hợp những bác sĩ và nhà khoa học lại và nhờ giúp cách quyết.

Sau đó họ đã làm một điều tuyệt vời: dùng số tiền mà chính phủ đã dùng để đổ vào trừng phạt cách ly những người nghiện, họ dạy nghề, họ cho người đi trại cai nghiện về vay tiền để kinh doanh. Hay thậm chí nhà nước sẵn sàng chi trả một nửa số tiền lương nếu doanh nghiệp địa phương thuê những người từ trại cai nghiện kia vào làm việc.

Đó là cách mà những người nghiện cần, họ cần sự kết nối với xã hội, họ cần động lực để tin rằng họ có thể tiếp tục sống một cuộc sống như người bình thường, không phải bị xem như ác quỷ huỷ hoại xã hội.

Hiện tại, con người là quần thể xã hội cô đơn nhất trong các loại quần thể sinh vật tồn tại trên trái đất, vì sự phát triển của công nghệ và mạng xã hội, chúng ta đang mất dần đi sự kết nối.

Nguồn : TEDtalk – Everything you think you know about addiction is wrong | Johann Hari

Dịch: Trang Bui

Shivan Do
Shivan Dohttps://shivando.com
Mải mê chinh chiến & yêu đương...

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn!
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây

Chia sẻ bài viết